ฮีทสโตรก (โรคลมแดด): อาการและการปฐมพยาบาล

 

          โรคลมแดด ลมร้อน หรือฮีทสโตรค (Heat Stroke) คือ ภาวะที่ร่างกายไม่สามารถควบคุมระดับความร้อนภายในได้ ทำให้อุณหภูมิในร่างกายสูงขึ้น โดยสาเหตุอาจเกิดขึ้นจากการออกกำลังกายในขณะที่อุณหภูมิร้อนจัด การดื่มน้ำไม่เพียงพอ หรืออยู่ในพื้นที่ร้อนชื้นนานเกินไป การถ่ายเทของอากาศไม่ดี โดยสามารถสังเกตอาการเบื้องต้นของสัญญาณโรคนี้ได้จาก มีอาการปวดศรีษะ คลื่นไส้ อาเจียน หน้ามือ เพ้อ ชัก ไม่รู้สึกตัว หัวใจเต้นเร็ว ผิดจังหวะ หายใจหอบถี่ ซึ่งมีความจำเป็นที่ เมื่อสงสัยฮีทสโตรก ให้โทร 1669 ทันที พร้อมเริ่มลดอุณหภูมิร่างกายระหว่างรอความช่วยเหลือ มิเช่นนั้นจะมีผลกระทบต่อหัวใจ สมอง ไต และกล้ามเนื้อ ซึ่งหากไม่ได้รับการช่วยเหลือ อย่างทันท่วงที อาจเสียชีวิตได้

ด้วยสภาพอากาศของประเทศไทยในช่วงฤดูร้อน ที่มีแต่จะร้อนขึ้น ทำให้เราอาจพบเจอกับผู้ที่เป็นโรคลมแดด หรือฮีทสโตรกได้บ่อยขึ้น และหากพบอาการเหล่านี้เกิดขึ้นกับแขกที่มาพักที่โรงแรมของเรา หรือแม้แต่กับคนใกล้ตัว หรือเพื่อนร่วมงาน เราควรมีวิธีการรับมือ กับสถานการณ์อย่างทันท่วงที โดย RoomScope ขอสรุปขั้นตอนการปฐมพยาบาลโรคลมแดด หรือฮีทสโตรกให้ดังนี้

ขั้นตอนที่ 1: ย้ายผู้ป่วยไปยังที่ร่มและเย็น

• พาผู้ป่วยเข้าไปในอาคารที่มีเครื่องปรับอากาศหรือที่ร่ม
• ถอดเสื้อผ้าที่ไม่จำเป็นออกเพื่อระบายความร้อน

ขั้นตอนที่ 2: ระบายความร้อนให้ร่างกาย

• ใช้ผ้าชุบน้ำเย็นหรือน้ำแข็งประคบที่คอ รักแร้ และขาหนีบ
• ให้ผู้ป่วยจิบน้ำ ให้ได้เฉพาะเมื่อผู้ป่วยรู้สึกตัวดีและกลืนได้ ห้ามป้อนน้ำให้ผู้ที่หมดสติหรือกลืนไม่ได้
• หากมีพัดลมหรือเครื่องปรับอากาศ ให้เปิดเพื่อช่วยระบายความร้อน

ขั้นตอนที่ 3: ตรวจสอบสัญญาณชีพ

• ตรวจสอบอุณหภูมิร่างกายโดยใช้ปรอทวัดไข้
• ตรวจสอบชีพจรและการหายใจ
• หากอุณหภูมิร่างกายสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส ให้รีบโทรเรียกรถพยาบาล

ขั้นตอนที่ 4: ให้การดูแลเพิ่มเติม

• หากผู้ป่วยมีอาการสับสน ชัก หรือหมดสติ ให้รีบโทรเรียกรถพยาบาล
• หากผู้ป่วยมีอาการกล้ามเนื้อเป็นตะคริว ให้ยืดกล้ามเนื้อเบาๆ
• ให้ผู้ป่วยพักผ่อนในที่เย็นจนกว่าอาการจะดีขึ้น

ข้อควรระวัง

• อย่าใช้น้ำเย็นจัดหรือน้ำแข็งประคบโดยตรงที่ผิวหนัง เพราะอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บ
• อย่าให้ผู้ป่วยดื่มเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์หรือคาเฟอีน เพราะจะทำให้ร่างกายขาดน้ำ
• อย่าให้ผู้ป่วยออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมหนักๆ จนกว่าอาการจะดีขึ้น
• หากอาการไม่ดีขึ้นหรือแย่ลง ให้รีบโทรเรียกรถพยาบาลทันที